Osteoporoz Nedir?
Osteoporoz, halk arasında “kemik erimesi” olarak bilinen, kemik yoğunluğunun ve kemik kalitesinin azalması sonucu kemiklerin daha kırılgan hale geldiği kronik bir kemik hastalığıdır. Hastalık çoğu zaman belirti vermeden ilerler ve ilk bulgu basit bir düşme sonrası gelişen kırık olabilir.
Osteoporoz Neden “Sessiz Hastalık” Olarak Adlandırılır?
Osteoporoz uzun yıllar belirti vermeden ilerleyebilir. Pek çok kişi hastalığını ancak kırık geliştikten sonra öğrenmektedir.
En sık kırık görülen bölgeler:
- Omurga
- Kalça
- El bileği
- Üst kol kemiği
Omurga kırıkları zamanla boy kısalmasına, kamburluğa ve kronik sırt ağrılarına neden olabilir.
Kimlerde Daha Sık Görülür?
Osteoporoz gelişme riski şu kişilerde daha yüksektir:
- İleri yaş
- Menopoz sonrası kadınlar
- Ailede osteoporoz öyküsü
- Düşük vücut ağırlığı
- Hareketsiz yaşam
- Sigara kullanımı
- Aşırı alkol tüketimi
- Kalsiyum ve D vitamini eksikliği
- Uzun süreli kortizon kullanımı
- Bazı romatizmal ve hormonal hastalıklar
Belirtileri Nelerdir?
Erken dönemde çoğunlukla belirti görülmez.
İlerleyen dönemlerde;
- Sırt ve bel ağrısı
- Boy kısalması
- Kamburluk
- Basit düşmelerle oluşan kırıklar
- Hareket kısıtlılığı
- Kalça veya omurga kırıkları
gelişebilir.
Tanı Nasıl Konur?
Tanıda en önemli yöntem Kemik Mineral Yoğunluğu Ölçümü (DEXA/DXA) testidir.
Gerekli durumlarda;
- DEXA taraması
- Kan testleri
- Röntgen
- Kırık risk değerlendirmesi
ile hastalık ayrıntılı olarak değerlendirilir.
Osteoporoz Önlenebilir mi?
Kemik sağlığını korumak için:
- Düzenli yürüyüş yapmak
- Direnç egzersizleri uygulamak
- Yeterli protein tüketmek
- Kalsiyumdan zengin beslenmek
- D vitamini düzeyini korumak
- Sigara kullanmamak
- Aşırı alkolden kaçınmak
- Düşmeleri önleyici yaşam düzenlemeleri yapmak
önerilmektedir.
Tedavi Nasıl Yapılır?
Tedavi hastanın kırık riskine göre planlanır.
Başlıca tedavi seçenekleri:
- Yaşam tarzı değişiklikleri
- Kalsiyum desteği
- D vitamini tedavisi
- Kemik güçlendirici ilaçlar
- Düzenli egzersiz programları
- Düşme önleyici yaklaşımlar
Amaç kemik kaybını yavaşlatmak ve kırık gelişimini önlemektir.
Ne Zaman Ortopedi Uzmanına Başvurmalısınız?
Aşağıdaki durumlarda değerlendirilmeniz önerilir:
- Menopoz sonrası dönem
- Nedensiz kemik kırıkları
- Boy kısalması
- Sürekli sırt ağrısı
- Düşük travmayla gelişen kırık
- Osteoporoz açısından risk faktörlerinin bulunması
Sonuç
Osteoporoz erken dönemde fark edildiğinde kontrol altına alınabilen bir hastalıktır. Düzenli kontroller, sağlıklı yaşam alışkanlıkları ve uygun tedavi ile kemik sağlığını korumak ve kırık riskini azaltmak mümkündür.